Dorpsgenoot Jan Veeken heeft wederom een uitgebreide analyse gemaakt van de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen.
Uitslag TK verkiezingen 2025 in Wikel, DFM en Landelijk
en vergeleken met TK verkiezingen 2023 en 2021
Opkomst
In Wijckel was de opkomst voor de 2e Kamer met 88,5% een stuk hoger dan landelijk (78%), en ook hoger dan onze gemeente DFM (84,5%). In 2023 bij de 2e Kamerverkiezingen was de opkomst in Wijckel iets lager (84%). In 2021 was dit met 71% aanzienlijk lager, wat te maken had met de Covidperiode.
Winnaars en verliezers
In Wikel stemden de meeste mensen vooral op het CDA (22%), gevolgd door PVV (13%), BBB (12%), VVD (11%), D66 (9%), GL/PvdA (9%), JA21 (7%) en Forum (6%). Vergeleken met 2023 ging het CDA er flink op vooruit (van 8 naar 22%), en gingen PVV en BBB flink achteruit (samen in 2023 nog 40%, in 2025 25%). Door de groei van JA21 (7%) en Forum (6%) kwamen de 4 uiterst rechtse partijen in 2025 nog wel op 38% uit. In 2021 was dit nog 20%. Met VVD opgeteld, komt rechts in 2025 op 49% uit. Dit was bijna gelijk met 2023 (48%), maar duidelijk meer dan 2021 (39%).
Midden links (CDA, D66, GL/PvdA) groeide van 25% in 2023 naar 40% in 2025. Ongeveer gelijk als in 2021 (39%).
In de gehele gemeente DFM stemden de meeste mensen eveneens op het CDA (18,5%), wel wat minder dan in Wikel (22%), maar vergeleken met landelijk (12%) aanzienlijk meer. De 5 rechtse partijen in DFM (51%), behaalden in 2025 iets meer dan in Wikel (49%), maar duidelijk meer dan landelijk (44%). In 2023 en 2021 waren er voor deze partijen ongeveer dezelfde verschillen: in Wikel 49% in 2023 en 39% in 2021, in DFM 55% in 2023 en 42% in 2021 en landelijk 47% in 2023 en 41% in 2021.
Midden links in DFM (40%) was in 2025 in Wikel en ook landelijk gelijk. In 2023 was dit 21% in DFM en 25% landelijk, en in 2021 was dit 40% in DFM en 36% landelijk.
Conclusies
Wikel en gemeente DFM stemden in 2025 “plattelands” (veel CDA en BBB) en minder “stads” (weinig D66, die landelijk de grote winnaar werd). Er wordt wat rechtser (VVD, PVV, BBB, JA21, Forum) gestemd dan landelijk (in Wikel: 49% vs 44% landelijk en in DFM 51% vs 44% landelijk). Vergeleken met 2023 was de 49% van 2025 in Wikel voor de 5 rechtse partijen ongeveer gelijk, maar vergeleken met 2021 duidelijk meer (49 vs 39%). In DFM scoorden in 2023 de rechtse partijen nog wat meer dan in 2025 (55% vs 51%), in 2021 was dit echter met 42% nog een stuk minder.
Vergeleken met 2023 is midden links in 2025 met 40% duidelijk groter geworden in zowel Wikel als DFM en als landelijk, en ongeveer op het niveau van 2021.
Gezien het aantal stemmen tellen Wikel en DFM landelijk nauwelijks mee, maar zijn er wel sommige duidelijke tendensen te zien. Dit is natuurlijk vooral van belang voor de gemeenteraadsverkiezingen die reeds op 18 maart 2026 zijn gepland. In DFM is de FNP echter sterk vertegenwoordigd en zijn sommige partijen, die landelijk redelijk scoren met bekende lijsttrekkers, vrij onbekend. Dit zal leiden tot hele andere verhoudingen als momenteel in de TK.
Observaties voor andere Gaasterlandse dorpen
Omdat de uitslagen van 2023 en 2021 niet meer gevonden konden worden, hierbij enkele observaties voor 2025 in enkele andere Gaasterlandse dorpen.
Opvallend was in Balk het hoge aantal CDA stemmers (24%) vergeleken met de gemeente DFM en meeste andere Gaasterlandse dorpen. De PVV, Forum, BBB en VVD scoorden juist 1-2% lager. GL/PvdA scoorde wat hoger.
Uitslag in Oudemirdum was min of meer in lijn met de gemeente, opvallend was dat het aantal SGP stemmers opeens hoger was dan voorgaande keren, dezelfde aantal SGP stemmen waren in Bakhuizen in 2025 opeens verdwenen. In Bakhuizen was het aantal PVV stemmers hoger dan in de gemeente, terwijl het CDA er lager scoorde..
In Sondel was het aantal stemmen op PVV, Forum, CDA en vooral BBB (16%) hoger dan in de gemeente. GL/PvdA scoorde in Sondel slechts 2%! In Harich scoorde het CDA met 26% een stuk hoger dan in de gemeente (wellicht veroorzaakt door de in Harich woonachtige gemeentelijke CDA lijsttrekker), ook BBB scoorde hoger (14%), terwijl de PVV in dit dorp 5% lager scoorde dan in de gemeente.
Uw verkiezingsanalist, Jan Veeken
Tekst & grafiek: Jan Veeken